Wat is cholesterol?

Cholesterol is op zich geen gevaarlijke stof. Integendeel: de stof is van levensbelang voor ons. Bij gezonde voeding en voldoende beweging reguleert ons lichaam de vet- en cholesterolstofwisseling zelf. Als echter met de voeding jarenlang te veel vet en cholesterol wordt opgenomen, moet met gezondheidsschade rekening worden gehouden.

HOOFDMENU

  • Cholesterol speelt een belangrijke rol als:

  • • Bestanddeel van de celwand

  • • Uitgangsstof voor de opbouw van galzuren (zonder welke de vertering van bepaalde voedingsmiddelen niet functioneert)

  • • Vitamine D (nodig voor de opbouw van het bot)

  • • Verschillende hormonen (zoals oestrogeen en testosteron)

Om ervoor te zorgen dat deze essentiële stof altijd in voldoende hoeveelheden voorhanden is, produceert ons lichaam cholesterol voor het grootste gedeelte zelf. Per dag gaat het hierbij om één tot twee gram, wat  de behoefte van het lichaam ook bij een volledig cholesterolvrij dieet dekt.

Gevaren van hoge cholesterol.

Verhoogde cholesterolspiegels in het bloed veroorzaken geen klachten, doen geen pijn en zijn dus ook niet gevaarlijk. Toch? Helaas is dit een verkeerde conclusie, want een overschot aan cholesterol leidt via slagaderverkalking tot ernstige complicaties. 

Cholesterol te hoog.

Overal hoor je dat cholesterol slecht is, mensen klagen over te hoge cholesterol en te hoge bloeddruk. Maar wat is cholesterol eigenlijk?

Cholesterol is een vetachtige stof die het lichaam nodig heeft als bouwsteen van het celmembraan, steroïdhormonen, vitamine D en galzuren. Cholesterol is dus levensnoodzakelijk dus niet per definitie slecht. Het lichaam maakt zelf cholesterol aan, voornamelijk in de lever, bijnier, darm en testes. Slecht voor een klein gedeelte wordt cholesterol rechtstreeks opgenomen via onze voeding.

Cholesterol wordt in ons bloed opgenomen in de vorm van lipoproteïne. Men maakt een onderscheid tussen 2 soorten cholesterol, het zogenaamde “goede cholesterol” en “slechte cholesterol”. Slechte cholesterol, ook wel ‘low density’ lipoproteïne (LDL) genoemd vervoert het cholesterol naar alle delen van ons lichaam. Het teveel aan cholesterol wordt door ‘high density’ lipoproteïne (HDL) of “goede cholesterol” naar de lever afgevoerd en daar omgezet in galzout.

Verhoogde cholesterolconcentraties of te hoge cholesterol zorgen voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Cholesterol is echter niet de enige boosdoener, vooral de combinatie van cholesterol met andere risicofactoren als roken, hoge bloeddruk (hypertensie) of diabetes. Deze risicofactoren veroorzaken leine beschadigingen aan de binnenkant van het bloedvat. Ter plaatse van deze beschadigingen bevinden zich macrofagen die LDL-cholesterol kunnen opnemen, wat kan lijden tot de vorming van atheromateuze plaques.

Soms is het erfelijk

Sommige mensen hebben van nature een te hoog cholesterolgehalte. Je lichaam maakt er dan vanzelf te veel van aan. Dit wordt ook wel familiaire hypercholesterolemie genoemd. Hoe dit precies komt, is niet bekend.

cholesterol, preventie, hoge cholesterol, hart en vaatziekten
Hoe uw cholesterol verlagen

Vermits ons lichaam veel cholesterol maakt om aan onze behoeften te voldoen, moeten we geen cholesterol toevoegen aan ons voedsel. Cholesterol komt veel voor in voedsel afkomstig van dieren: rood vlees, gevogelte, vis, eieren, melk, kaas, yoghurt, en elk ander soort vlees en zuivelproduct. Deze zouden moeten vermeden worden. Geen enkel voedingsmiddel van planten bevat cholesterol.

Mensen kunnen bijgevolg hun cholesterolniveaus dramatisch verlagen door een wijziging in het voedsel dat ze eten. Elke keer u uw cholesterol vermindert met 1%, verlaagt u uw risico op een hartziekte met 2%.3 Bijvoorbeeld, een verlaging van 300 mg/dl tot 200 mg/dl (dit is, een vermindering met een derde) zal resulteren in een vermindering met twee derden van het risico op een hartaanval. Voor sommige mensen zijn de voordelen zelfs nog groter.

Elke 100 mg cholesterol in uw dagelijks dieet voegt ongeveer 5 punten toe aan uw cholesterolniveau, al varieert dit van persoon tot persoon. In praktische termen, komt het hierop neer dat 100 mg cholesterol aangetroffen wordt in 4 Amerikaanse ons rund of kip [1 Amerikaans ons = +/- 28 gram, 4 ons is ongeveer 115 gram], een half ei, of drie tassen melk. Rund en kip hebben dezelfde hoeveelheid cholesterol, 25 mg per Amerikaans ons 4. Anders dan vet, is cholesterol vooral in het mager gedeelte van het vlees aanwezig.

Dierlijke producten bevatten ook verzadigde vetten, die ertoe kunnen leiden dat de lever meer cholesterol aanmaakt. Onverzadigde vetten hebben dit effect niet. Verzadigde vetten kan men gemakkelijk herkennen omdat zij vast zijn op kamertemperatuur, terwijl onverzadigde vetten vloeibaar zijn. Rund, kip en de meeste andere dierlijke producten bevatten aanzienlijke hoeveelheden verzadigde vetten. Dit is een andere goede reden om zulke producten te vermijden.

Spijtig genoeg, stelt de voedingsindustrie het vetgehalte van producten vaak op een misleidende manier voor. Door het aangeven van het vetgehalte per gewicht, staan ze toe dat de waterinhoud de metingen verlaagt wat deze producten er gezonder doet uit zien dan in werkelijkheid het geval is. Het belangrijke stukje informatie is het percentage van calorieën van vet.

In de magerste delen van rund, komen ongeveer 30 % van de calorieën van vet. Kip zonder vel is bijna even hoog, 23%. Zelfs zonder het vel is kip nooit een echt vetarm voedingsmiddel. Daarentegen hebben granen, bonen, groenten en fruit, comfortabele minder dan 10% van hun calorieën van vet.

Meer informatie over cholesterol