Darmpoliepen komen met het ouder worden vaker voor. Van alle mensen boven de vijftig jaar heeft 5% tot10% dikke darmpoliepen, vaak zonder het zelf te weten.
Dikke darmpoliepen zijn meestal goedaardig, maar bepaalde soorten poliepen kunnen na verloop van tijdkwaadaardig worden en zich verder gaan ontwikkelentot een tumor (gezwel). Dikke darmkanker wordt dan ook vrijwel altijd veroorzaakt door ontsporende darmpoliepen.

U kunthier lezen welke klachten kunnen optreden, hoe de behandeling is en wat u er zelf eventueel aan kunt doen.

Mocht u na het lezen nog vragen hebben, bespreek deze dan met uw huisarts.

Een dikke darmpoliep is een woekering van het slijmvlies van de dikke darm. Een poliep kan verschillende vormen hebben en eruit zien als een bolletje, een paddestoel of zo plat als een knoop. Dikke darmpoliepen kunnen heel klein zijn, zo groot als een speldenknop,maar ook groter; tot wel enkele centimeters in doorsnede. Sommige mensen hebben slechts één poliepje in hun dikke darm, maar meestal zijn het er meer.
De meeste poliepen zijn goedaardig en blijven dit ook. Slechts in een klein percentage poliepen, de zogenaamde adenomen, kunnen ‘onrustige cellen’ voorkomen. Deze adenomen kunnen na verloop van tijd veranderen in kwaadaardige gezwellen en zo dikke darmkanker veroorzaken.
Aan de ‘buitenkant’ is niet te zien of een poliep goed- of kwaadaardig is. Dit blijkt pas na onderzoek. Daarom moet elke poliep verwijderd en onderzocht worden.
V eel mensen boven de vijftig jaar hebben darmpoliepen. De meesten van hen weten dit niet eens, omdat er lang niet altijd klachten zijn. Zelfs als de poliepen kwaadaardig zijn geworden, kan het nog een hele tijd duren voor er klachten optreden. Bij de volgende symptomen is het verstandig meteen naar uw huisarts te gaan:

• Bloed in de ontlasting. Dit kan wijzen op poliepen, maar het kan ook een andere onschuldige oorzaak hebben, bijvoorbeeld aambeien.
• Andere stoelgang dan normaal. U hebt bijvoorbeeld al weken last van verstopping of juist van diarree, terwijl u daar nooit eerder last van had.
• Een onregelmatige stoelgang. Perioden van verstopping en diarree wisselen elkaar af.
• Buikpijn en onverklaarbaar gewichtsverlies.

Helaas weten we nog niet waarom de ene mens wel en de ander geen darmpoliepen ontwikkelt. Er zijn vermoedens dat er een verband bestaat tussen voeding en dikke darmkanker. Vooral een vezelarme voeding zou de kans op darmpoliepen vergroten. Zeker als men vooral voeding gebruikt die rijk is aan dierlijke vetten. Dit is echter nog steeds niet overtuigend wetenschappelijk aangetoond. Waarschijnlijk is het een ‘samenspel’ van meerdere factoren.
Erfelijkheid speelt bij het overgrote deel van de patiënten met dikke darmpoliepen geen rol. Komt darmkanker in de familie voor dan is het risico op het ontwikkelen van poliepen en darmkanker voor familieleden echter groter. De risicogroepen waarbij erfelijkheid een rol kan spelen zijn:

• Mensen waarbij in de familie bij drie of meer familieleden op jonge leeftijd dikke darmkanker voorkomt. Het gaat hier om het ‘heriditair nonpolyposis colorectaal carcinoom’, kortweg HNPCC of ‘familiaire dikke darmkanker’ genoemd. Er zijn niet extreem veel poliepen, maar de eenmaal ontstane poliepen kunnen zich bij deze mensen sneller ontwikkelen tot kanker.
• Mensen met een zeldzame erfelijke ziekte in de familie, waarbij honderden tot duizenden grote en kleine poliepen in de dikke darm groeien: ‘familiaire adenomateuze polyposis’, kortweg FAP genoemd.
Bij deze ziekte ontstaan de poliepen meestal voor het twintigste jaar. Vanwege het zeer grote risico op kwaadaardig worden van één of meer poliepen moet bij personen met FAP de gehele dikke darm
chirurgisch worden weggenomen. Mensen met FAP bij wie niets wordt gedaan, hebben rond hun 45e jaar vrijwel 100% kans op dikke darmkanker.
• Mensen met één eerstegraads familielid (ouders, broers, zussen, kinderen) met dikke darmkanker vastgesteld voor de leeftijd van 50 jaar.
• Mensen met twee eerstegraads familieleden met dikke darmkanker, ongeacht de leeftijd waarop de ziekte werd vastgesteld.
Vermoedt de arts dat u tot een van de risicogroepen behoort, dan zal hij u (en uw familie) doorverwijzen naar een Polikliniek Erfelijke Tumoren of een Klinisch Genetisch Centrum voor erfelijkheidsonderzoek.

Onderzoek
Als u bij uw huisarts komt met bovenstaande klachten, zal deze u eerst lichamelijk onderzoeken. Hierbij onderzoekt hij of zij met een vinger de binnenkant van uw anus en het eerste stukje van uw endeldarm, om hier aambeien of andere onregelmatigheden op te sporen.
Meestal wordt u doorgestuurd naar de maag-darmlever specialist of een internist voor verder onderzoek. Om de juiste diagnose te stellen is een endoscopie het meest aangewezen. Bij dit onderzoek wordt een flexibele glasvezelbuis via uw anus in uw dikke darm geschoven. De glasvezelbuis is via elektronische apparatuur met een monitor verbonden, zodat de onderzoekende arts de binnenkant van de darm kan inspecteren.

Ook kunnen zo video-opnamen worden gemaakt. Er zijn verschillende onderzoeken die, al naar gelang het deel van de dikke darm dat onderzocht wordt, een andere naam hebben: proctoscopie, als alleen de endeldarm wordt bekeken; sigmoïdoscopie, bij onderzoek van het laatste S-vormige deel van de dikke darm samen met de endeldarm en; colonoscopie, bij onderzoek van de hele dikke darm inclusief de endeldarm.

Behandeling
Blijkt tijdens de endoscopie dat er enkele poliepen in uw dikke darm zitten, dan worden die meestal tijdens het onderzoek meteen verwijderd. Hier voelt u niets van. Het verwijderen van een poliep noemen we
polypectomie. De verwijderde poliepjes worden later microscopisch onderzocht om te zien of het een gewone onschuldige poliep of juist een adenoom is. Na enige tijd zal de specialist of de huisarts u laten weten wat de uitslag van het onderzoek is.
Zijn er eenmaal poliepen uit uw dikke darm verwijderd, dan blijft u langere tijd onder controle om te zien of er geen nieuwe poliepen ontstaan. Als u al eens poliepen hebt gehad, is de kans hierop in de toekomst namelijk groter. Landelijk zijn er afspraken gemaakt over de controle die plaats moet vinden na een eerste polypectomie. Na hoeveel tijd deze controle plaats moet vinden hangt samen met:

• de soort poliep (adenoom of onschuldig)
• het aantal gevonden poliepen
• de aanwezigheid van erfelijke factoren
• de leeftijd van de patiënt.

Alleen zeer grote poliepen, platte poliepen (knopen) of gezwellen die in de darmwand zijn gegroeid, moeten operatief verwijderd worden.
Er zijn sterke aanwijzingen dat vezelrijke voeding darmkanker kan voorkomen. Daarom is het belangrijk dat u gezond, gevarieerd en vezelrijk eet en voldoende drinkt. Dit bevordert een goede darmwerking en hiermee uw algehele gezondheid. Daarnaast is het belangrijk dat u regelmatig beweegt. Dit heeft een positief effect op uw hele lichaam dus ook op uw darm. Door regelmatig een stuk te wandelen, te tuinieren of te fietsen, bewijst u uzelf en uw darm een grote dienst.
Roken is slecht voor u. Als u rookt; probeer hier dan
mee te stoppen. Uw lichaam zal u er dankbaar voor zijn!