Galstenen

Galstenen !

Niemand denkt aan een galblaas, zolang ze geen problemen veroorzaakt. Toch heeft een op de tien mensen galstenen, vaak zonder dat ze er last van hebben. Soms brengen galstenen ernstige klachten teweeg. Dan is medische hulp noodzakelijk.

De galblaas

De galblaas is een peervormig zakje in de bovenbuik. Ze is verbonden met de lever en de dunne darm. De blaas fungeert als opslagplaats voor de gal die de lever produceert. De stof bestaat hoofdzakelijk uit water en bevat verschillende zouten, cholesterol, vetzuren en verteringsenzymen. Het lichaam heeft gal nodig om vetten en andere voedingsstoffen te verteren. Tijdens de maaltijd trekt de galblaas samen en pompt gal in de darmen. Ook de alvleesklier, die op dezelfde plaats in de darmen uitmondt, voegt verteringssappen toe.

Kleine stenen

Soms vormen er zich harde steentjes in de galblaas of in de galwegen. Ze kunnen tot 2,5 centimeter groot worden. De stenen bestaan uit kalk, cholesterol of de kleurstof bilirubine.
Omdat kleine galstenen beweeglijker zijn en vaker vastraken in de galwegen, veroorzaken ze meer klachten dan grotere galstenen.
Steentjes die verzeild raken in de galwegen, verhinderen de afvoer van gal. Zelfs wanneer de galblaas is weggenomen, kunnen er nog galstenen ontstaan.
Waarom galstenen ontstaan, weet men niet. In sommige families komen ze meer voor dan in andere. Er zijn wel enkele factoren die de ontwikkeling ervan bevorderen.
Galstenen komen voornamelijk voor bij personen tussen de 30 en 55 jaar. Vrouwen hebber er vaker last van dan mannen.
Zwaarlijvige mensen, personen die een westers dieet volgen, mensen met een verhoogd vetgehalte in het bloed en personen die lijden aan een voedselallergie, hebben een grotere kans om ooit galstenen te krijgen.
Ook zwangere vrouwen en mensen die aan diabetes of aan een andere stofwisselingsziekte lijden, lopen een verhoogd risico.
Ten slotte kan het gebruik van bepaalde geneesmiddelen het ontstaan van galstenen beïnvloeden.

Vage klachten

Meestal zijn galstenen onschuldig en veroorzaken ze geen klachten. Soms geven ze echter aanleiding tot vage ongemakken zoals misselijkheid, opboeren en een raar gevoel in de bovenbuik na de maaltijd.

Vooral kool en eerder vette gerechten veroorzaken pijn.
Een opgeblazen gevoel, het niet verteren of verdragen van voedsel en oprispingen worden vaak ten onrechte met galstenen geassocieerd.
Pas wanneer galstenen vast komen te zitten in de galwegen, veroorzaken ze erge pijn, voornamelijk in de bovenbuik. Het lichaam probeert de stenen zelf te verwijderen door de spieren van de galwegen en de galblaas samen te trekken. Wanneer dat niet lukt, gaan de spieren in kramp. De pijn komt in golven. Soms straalt hij uit naar de schouder of rug. In zeldzame gevallen treedt misselijkheid op. Bewegen kan de pijn verlichten. Wanneer de galsteen de galwegen heeft verlaten of wanneer de galblaas te uitgeput is, houdt de pijn op.
Als de galwegen worden afgesloten door galstenen, kan er daar of in de galblaas een infectie ontstaan. Dan voelt u zich erg ziek. U heeft niet alleen buikpijn, maar ook koorts en koude rillingen. In zulke gevallen is snel medisch ingrijpen aangewezen. Bejaarden hebben soms nauwelijks pijn, waardoor de diagnose moeilijker is te stellen.

Diagnose

Met een echografie van de bovenbuik kunnen artsen vaststellen of iemand galstenen heeft. Ook eventuele verwikkelingen kunnen zo in beeld worden gebracht.
In de galwegen zijn galstenen moeilijker te zien omdat gassen soms het beeld verstoren. Dan is er ingrijpender onderzoek nodig waarbij een slangetje in de galblaas wordt gebracht, de zogenaamde endoscopische retrograde cholangiopancreatiografie (ERCP).

Verwikkelingen

Soms slaagt het lichaam erin de steen zelf te verwijderen. Als dat niet lukt, kunnen er verwikkelingen optreden.

Wanneer een galsteen in de galblaas zit, is het risico beperkt. Maar wanneer een steen de galafvoer van de lever naar de darmen blokkeert, kan dat geelzucht veroorzaken. De gal kan niet weg en komt uiteindelijk in het bloed terecht. De huid verkleurt gelig en de urine donker. De galblaas of de galwegen kunnen opzwellen of ontsteken. Het risico dat de galblaas scheurt met een buikvliesontsteking tot gevolg, is op zulke ogenblikken niet ondenkbeeldig.
Een chronische ontsteking van de galblaas tast de werking ervan aan. In uitzonderlijke gevallen ontstaat galblaaskanker.
Ook de alvleesklier kan ontsteken wanneer de galweg is verstopt bij de monding in de darm. De galwegen en de alvleesklier komen immers op dezelfde plaats uit in de darm. In zulke gevallen spreekt men van een acute alvleesontsteking of pancreatitis. Dit kan levensbedreigend zijn.

Behandeling

Galstenen die geen klachten veroorzaken, moeten niet worden behandeld. Meestal weten mensen niet dat ze galstenen hebben.
Maar wanneer de stenen een bron zijn van pijn of bij een ontsteking van de galblaas, moeten ze zo snel mogelijk worden verwijderd. Daarvoor zijn er verschillende mogelijkheden. De arts bepaalt welke methode wenselijk is naargelang de omstandigheden.
Soms worden de galstenen weggehaald met een slangetje, de zogenaamde scoop, dat de dokter via de maag en de darm ter plaatse brengt.
Geneesmiddelen die de stenen oplossen, kunnen in een aantal gevallen ook soelaas brengen. Wanneer deze mogelijkheden uitgesloten zijn, is een chirurgische ingreep noodzakelijk.
Via een sleutelgatoperatie wordt de galblaas volledig verwijderd. Indien de dokters uitsluitend de galstenen zouden wegnemen, is de kans groot dat opnieuw stenen worden gevormd.
Het is perfect mogelijk om te leven zonder galblaas. De gal stroomt nog steeds van de lever naar de dunne darm zodat de spijsvertering niet in gevaar komt.
In uitzonderlijke gevallen hebben mensen zonder galblaas wat ongemakken na een vetrijke maaltijd. Maar meestal is een dieet overbodig.

Vermijden

Gezond eten, kan helpen om de ontwikkeling van galstenen te voorkomen.

Beperk het verbruik van verzadigde vetten en eet veel groenten, fruit en volle graanproducten.
Drink meer dan twee liter per dag.
Vrouwen beperken hun alcoholgebruik best tot een glas per dag, mannen tot twee glazen per dag.
Voldoende lichaamsbeweging en een gezond gewicht helpen eveneens om galstenen te vermijden.

Elke gegeven informatie op deze site is louter informatief, zonder allesomvattend te zijn. Onder geen beding kunnen wij verantwoordelijk gesteld worden voor eventuele fouten of onjuistheden. Voor iedere specifieke toepassing, vragen of klachten raden wij aan steeds uw arts te raadplegen.

U kan ons gratis ondersteunen door een link te plaatsen op uw blog, website, facebook, enz......

Als onafhankelijke non-profit organisatie doen wij alles op eigen kracht.

VZW Hartziekte dankt van ganser harte alle mensen die zich inzetten voor onze vereniging en ons actief en financieel bijstaan in het realiseren van onze doelstellingen!!U kan ons ook financieel steunen door lid te worden of door een gift te doneren. Elke gift zal uitsluitend ingezet worden om de werking van de vzw mogelijk te maken (website, brieven, papier, etiketten, drukkosten etc ...).

WWW.ONSHART.NL