Het lichaam bestaat voor 50 tot 70% uit water. De precieze hoeveelheid hangt af van gewicht, leeftijd, geslacht en lichaamssamenstelling. 

Water lest niet alleen de dorst, maar speelt ook een belangrijke rol bij verschillende lichaamsfuncties: 

- bouwstof van cellen 
- transport van voedingsstoffen door heel het lichaam 
- uitscheiden van afvalstoffen via urine en zweet 
- vergemakkelijken van het doorslikken van voedsel (via het water in de speekselsappen) 
- regelen van de lichaamstemperatuur 
- beschermen van het lichaam en de organen tegen schokken van buitenaf via het water dat zich in en rond de lichaamsweefsels bevindt 
- gemakkelijker bewegen dankzij het water in de ledematen, de spieren, het bindweefsel en het kraakbeen in de gewrichten. 

 

De vochtbalans in evenwicht houden, is dan ook noodzakelijk om deze functies vlot te laten verlopen! 

 

Voldoende vocht opnemen, levert bovendien volgende voordelen op: 

- een frissere huid via een betere doorbloeding 
- een betere concentratie en verbeterd korte termijngeheugen 
- minder kans op nierstenen en infecties van de urinewegen 
- verminderde kans op constipatie 
- lager risico op zwaarlijvigheid bij kinderen en jongeren 
- verminderde kans op bepaalde vormen van kanker 
- ideale slankhouder omdat het geen vet of calorieën bevat en het hongergevoel onder controle houdt. 

 

De waterbalans

Dagelijks neemt het lichaam water op via voedingsmiddelen en drank. Het voert water af via de nieren (urine), de huid (zweten), de longen (adem) en de darmen (ontlasting). 

De opname en afvoer van vocht moeten in evenwicht zijn. Een volwassene neemt per dag ongeveer 2 tot 3 liter water op en voert dat ook weer af.

 

Hoeveel water heeft men nodig?

Het verlies aan vocht moet men compenseren. In gewone omstandigheden neemt een volwassene per dag ongeveer 0,7 tot 1,5 liter water op uit vast voedsel. Men moet die vochtbehoefte dus aanvullen met minimum 1,5 liter (= 6 tot 8 glazen) uit dranken. 

In sommige omstandigheden heeft het lichaam een grotere vochtinname nodig: 

- zware lichamelijke inspanningen of sport 
- blootstelling aan extreme temperaturen 
- grote hoogte 
- blootstelling aan verwarmde of recirculerende lucht (airconditioning) gedurende een lange periode 
- droge lucht 
- ziektesymptomen zoals koorts, diarree en braken die een verhoogd verlies van water veroorzaken 
- verhoogd vochtverlies ten gevolge van cafeïne- en alcoholgebruik 
- inname van bepaalde soorten geneesmiddelen 
- vezelrijk eten: bij vezelrijke voeding, gecombineerd met onvoldoende drinken, kan men obstipatie uitlokken in plaats van te voorkomen. 

 

Sommige personen hebben ook een grotere vochtopname nodig: 

 

Kinderen verliezen in verhouding tot volwassenen meer vocht als ze in een warme omgeving zijn, braken, hoge koorts of diarree hebben. Kinderen moet men sowieso aanmoedigen om voldoende te drinken. Hun dorstmechanisme is nog niet zo goed ontwikkeld waardoor dorst onvoldoende wordt aangevoeld. 

 

Moeders die borstvoeding geven nemen best drie tot vier glazen meer vocht in. 

 

Senioren vanaf 60 jaar drinken best 1 glas meer per dag omdat ze vaak minder eten en daardoor minder water binnenkrijgen via voedsel. Ook de nierfunctie gaat bij hen vaak achteruit waardoor de nieren meer vocht nodig hebben om afvalstoffen via de urine af te voeren. Uitdroging kan bij senioren ook sneller optreden als gevolg van een verminderde gevoeligheid van de dorstprikkel. 

 

Gevolgen van vochttekort

Het lichaam kan op verschillende manieren laten weten dat de vochtbalans uit evenwicht is: 

 

Dorst,hoofdpijn, vermoeidheid en een slechte concentratie,duizeligheid die verergert bij het opstaan,verlies van eetlust, brandend gevoel in de maag, obstipatie, weinig of donkere urine,  droge mond, gebarsten lippen, dik speeksel,droge huid,slechte adem,opgeblazen uiterlijk, warmtegevoeligheid, rood aangezicht,krampen in armen en benen. 

 

Op lange termijn kan men bij te weinig drinken een groter risico lopen op blaasontstekingen en nierproblemen. Een vochtverlies van 4 tot 6% van het lichaamsgewicht kan leiden tot hartproblemen en in het bijzonder een verhoogde hartslag om de verlaagde bloeddruk te compenseren. Verdere uitdroging (10% vochtverlies) is levensbedreigend. 

 

Water als ideale vochtleverancier

Om op een gezonde manier voldoende vocht in te nemen, gebruikt men het best dranken uit de watergroep van de actieve voedingsdriehoek. Deze dranken geven voldoende vocht, maar leveren weinig of zelfs geen energie! 

 

Drink bij voorkeur water. Kies als afwisseling tussen koffie, thee, kruidenaftreksels zonder toevoegingen, light-frisdranken, ongebonden en ontvette bouillon. 

 

Deze dranken bevatten geen of een (beperkt) aantal calorieën. Ze zijn enkel aangewezen als afwisseling en men drinkt er geen anderhalve liter per dag van. 

 

Koffie en thee vergroten de urineproductie van de nieren in beperkte mate en kunnen zo leiden tot vochtverlies. Light-frisdranken bevatten 5 kcal of minder per 100 ml. Ze bevatten energievrije zoetstoffen waardoor ze ook niet onbeperkt mogen gedronken worden. 

 

Soorten water

Verschillende soorten water kunnen de dorst lessen. Welke soort men ook kiest, het water is in ieder geval onderworpen aan kwaliteitsvoorwaarden. 

 

Leidingwater 

Leidingwater wordt geleverd via het openbaar waterleidingsnet. Het wordt streng en veelvuldig gecontroleerd door de drinkwaterbedrijven en door onafhankelijke laboratoria in opdracht van gemeenten, provincies en gewesten.

De wereldgezondheidsorganisatie en de Europese Unie leggen vast dat leidingwater aan meer dan 60 kwaliteitseisen moet voldoen. Enkel op het gebied van nitraten wordt de Europese norm in enkele gebieden overschreden. 

 

Leidingwater biedt volgende voordelen: 

 

goed om te drinken,niet duur,altijd beschikbaar, milieuvriendelijk (want het brengt geen afval of vervuiling met zich mee door verpakking of transport) 

 

Leidingwater is in een groot deel van Vlaanderen gezond. Enkel voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en zuigelingen wordt leidingwater niet aangeraden omwille van de concentratie nitraten die in het water zouden kunnen zitten. 

 

Flessenwater 

In de winkel is er keuze tussen bron- en mineraalwater. Deze bestaan in verschillende soorten met elk hun eigen mineralensamenstelling en smaak. Bovendien is er dan nog de keuze tussen plat en bruisend water en zelfs water met vruchtenextracten. 

 

Bronwater is afkomstig van een bron in de oppervlakkige waterlagen. Dit water wordt beïnvloed door neerslag en klimaat waardoor de samenstelling gemakkelijk verandert. Een strenge controle van dit water is dan ook noodzakelijk. 

 

Natuurlijk mineraalwater komt uit de diepere lagen van een strikt afgebakend gebied. De samenstelling van het water is zeer stabiel ongeacht de weersomstandigheden. Er zijn geen normen bij wet vastgelegd over de hoeveelheid minerale zouten die mag aanwezig zijn. Uiteraard is ook voor mineraalwater eerst toestemming nodig van de Minister van Volksgezondheid na een controle door de Algemene Eetwareninspectie. 

 

Binnen de mineraalwaters zijn er veschillende soorten. De licht gemineraliseerde waters bevatten minder dan 500 mg. mineralen per liter. Deze soort mag iedereen drinken. Wanneer men omwille van gezondheidsredenen (bv. verhoogde bloeddruk) bepaalde voedingsstoffen (bv. natrium) moet vermijden, raadpleeg dan best het etiket van de fles of vraag hierover raad aan een arts of diëtist.

 

Spuitwater is een bron- of mineraalwater waar koolzuur aan toegevoegd is. Spuitwater vult de maag sneller dan natuurlijk mineraalwater en bronwater. Bij sommige mensen kan het de maag prikkelen en een opgeblazen gevoel veroorzaken. 

 

Water met vruchtenextracten 

Er komen steeds meer gearomatiseerde waters of waters met een smaakje op de markt. Bij deze watersoorten kan men best nakijken of er geen suikers of zoetstoffen zijn toegevoegd. Is dit het geval dan behoren deze waters tot de groep van frisdranken of light-frisdranken. Gebruik ze dan alleen af en toe ter afwisseling. 

 

Nog enkele praktische tips

 

- Wacht niet met drinken totdat een dorstgevoel opduikt. Dorst is immers al een eerste signaal van uitdroging. 
- Bewaar een fles water afgesloten op een koele en donkere plaats. 
- Drink de fles leeg binnen de twee tot drie dagen. 
- Kies glazen flessen in plaats van plastic flessen. Ze zijn beter voor het milieu. 
- Zorg ervoor dat hervulbare flessen of drinkbekers goed worden uitgespoeld na gebruik. 
- Wegwerpflessen kan men het best maar een aantal keren gebruiken. 
- Drink niet aan de fles. Het risico op bacteriegroei in het water wordt hierdoor groter. Gooi een flesje waar wel aan de fles is gedronken weg zodra het leeg is. 
- Geef water eens een andere smaak door er een schijfje citroen, sinaasappel of een takje munt in te leggen. 

 

Met dank aan de Christelijke Mutualiteiten