Maagklachten is een verzamelnaam voor alle ongemakken en pijn in de bovenbuik. Het kan ook gaan over pijn aan het eerste deel van de dunne darm, de dikke darm, de pancreas, de galwegen of het onderste deel van de slokdarm. 

Wat?

De meest voorkomende klachten bij maaglast zijn: 

• een trage vertering;
• een zwaar gevoel;
• vage pijn na het eten;
• zuurbranden als gevolg van het terugvloeien van maagsap in de slokdarm;
• pijn achter het borstbeen;
• een knagende of stekende pijn in de maagstreek;
• misselijkheid;
• oprispingen;
• braken;
• een opgeblazen gevoel.       

Oorzaken

De oorzaken van maagklachten kunnen zeer uiteenlopend zijn:

• bepaalde voedingsgewoonten, zoals overmatig, vet of sterk gekruid eten en alcohol of koffie drinken;
• prikkeling van de maag en verhoging van de kans op een maagzweer door roken;
• aantasting van het maagslijmvlies door bepaalde geneesmiddelen (raadpleeg bij maagklachten steeds de bijsluiter);
• een zweer aan de maag of de twaalfvingerige darm;
• de bacterie 'helicobacter pylori',
• verhoging van de productie van maagsap door spanning en stress.       

Voorkomen

• Vermijd voedsel en dranken die bij u klachten veroorzaken. Een echt dieet is in vele gevallen niet nodig. 
• Kies vezelrijke voeding als bruin brood, aardappelen, peulvruchten, groenten en fruit. Dit voedsel blijft langer in de maag, waardoor het maagsap minder snel de maagwand kan aantasten. 
• Eet liever vaker, maar met kleinere hoeveelheden per maaltijd.
• Eet op regelmatige tijdstippen, drie tot vier maal per dag.
• Gebruik geen al te uitgebreide maaltijden.
• Neem de laatste maaltijd ongeveer drie uur vóór u gaat slapen.
• Rook niet als u maagklachten heeft.
• Neem geneesmiddelen die maagklachten veroorzaken samen met voedsel in.
• Tracht spanning en stress onder controle te krijgen. Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om tot rust te komen.
  

Behandeling

• Ga eerst na of voedingshygiëne en levensstijl niet tot het probleem bijdragen. 
• Gebruik eventueel gedurende maximaal twee weken een antacidum of zuurbindend middel. Antacida vormen een buffer tegen het zuur dat in de maag aanwezig is voor de vertering. Hierdoor beperken ze de inwerking van het maagzuur op de onbeschermde slokdarm-, maag- of darmwand en kunnen ze de pijn snel verlichten. Genezen doen ze echter nauwelijks en ze laten de spijsvertering ongemoeid. 
• Raadpleeg uw huisarts als de klachten niet binnen twee weken verminderen, ondanks een dieet en aangepaste leefregels en het eventuele gebruik van een zelfzorgmiddel. Langdurig gebruik van zuurbindende middelen kan de tekenen van maag- of slokdarmkanker verbergen. 
• Gebruik geen zelfzorggeneesmiddelen voor kinderen jonger dan twaalf jaar. 
• Vraag aanvullende informatie aan de arts of apotheker als u zwanger bent of borstvoeding wil geven.       

Geneesmiddelen

• Kies zuurbindende middelen met een verantwoorde combinatie van aluminium en magnesiumzouten. 
• Vermijd natriumbicarbonaat. 
• Vraag bij twijfel steeds advies aan uw arts of apotheker. Sommige bijsluiters waarschuwen onvoldoende voor de gevaren bij langdurig gebruik en geven onvoldoende nauwkeurig het begin en het einde van de werking aan. Bovendien zijn er bij de producten die worden aangeboden voor een reeks maagklachten, allerlei creatieve combinaties waarvan de werkzaamheid niet altijd onomstotelijk is bewezen. Sommige producten zijn echter zo ingeburgerd bij het grote publiek of worden via de reclame dermate aangeprezen, dat men ten onrechte zowel hun nut als hun veiligheid bij het gebruik ervan veronderstelt en/of aanneemt. 
• Lees altijd eerst de bijsluiter. Deze producten kunnen bijwerkingen geven en zijn niet altijd voor iedereen geschikt.
• Kies een zuurbindend middel in vloeibare vorm en neem het in op een volle maag.
• Gebruik het middel bij voorkeur 1 tot 2 u na de maaltijd en vóór het slapen gaan.
• Heeft u diabetes of een verhoogde bloeddruk, ga dan het suiker en/of het natriumgehalte van het antacidum na.
• Ga na of het geneesmiddel de werking van andere geneesmiddelen beïnvloedt. Dit kan het geval zijn bij sommige antibiotica of ijzerpreparaten.
• Wees extra voorzichtig als u snelwerkende nieren heeft.
• Beperk het gebruik. Frequent gebruik van antacida kan in sommige gevallen ook tekorten veroorzaken aan ijzer, vitamine B12, foliumzuur en fosfaten. 
• Probeer bij brandend maagzuur en maagpijn die langere tijd gedurende de dag of de nacht aanhouden eventueel in overleg met uw apotheker een H2-remmer of protonpomp-inhibitor (bv. op basis van ranitidine). Neem deze producten slechts twee weken in zonder advies van de arts, omdat ze bij langer gebruik eventueel een kwaadaardig gezwel van de maag kunnen verbergen. 
• Gebruik eventueel een preparaat op basis van domperidon als maagklachten gepaard gaan met misselijkheid en een opgeblazen gevoel. Sommige preparaten zijn vrij verkrijgbaar in de apotheek. 
• Vraag aan uw arts of apotheker of er een generisch geneesmiddel beschikbaar is.