Hemicrania is het Latijnse woord waaraan migraine haar naam ontleent. Het betekent ‘pijn in de helft van het hoofd’. De aandoening treft ongeveer 10% van de bevolking, maar komt driemaal meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Migraine is niet te genezen, maar over het algemeen nemen de klachten af met het ouder worden.

Oorzaken

Het eigenlijke ontstaansmechanisme van migraine is nog steeds onbekend. Vaak heeft de aandoening te maken met familiale aanleg. Daarnaast is ook vastgesteld dat er in de hersenen een neurobiologisch proces plaatsvindt, zodat migraine zeker geen psychische ziekte is.

Symptomen

• Migraine veroorzaakt aanvallen van hevig bonzende hoofdpijn, meestal aan één zijde van het hoofd. De aanvallen duren enkele uren tot maximaal drie dagen.

• De hoofdpijn gaat dikwijls gepaard met misselijkheid, braken, pijn bij het bewegen en overgevoeligheid voor licht en geluid.

• Meestal verergert de pijn geleidelijk en is men niet in staat om te werken.

• De frequentie van de aanvallen varieert van dagelijks tot om de paar maanden. Tussen de aanvallen in verdwijnen de klachten volledig.

Soorten migraine

Er bestaan verschillende vormen van migraine. Meestal duikt deze plots op, maar kan ook worden voorafgegaan door specifieke signalen. Bij zulke ’aangekondigde migraine’ onderscheidt men twee soorten voorbodes, die elkaar meestal opvolgen: de vroege voortekenen en de aura.

• De vroege voortekenen treden op in een eerste fase. Het kan gaan om rusteloosheid, irritatie, vrolijkheid, kou hebben, extreem moe zijn, overmatig geeuwen, trek hebben in bepaalde voeding, zoals chocolade of andere zoetigheid, een overgevoeligheid voor geuren, licht of geluid, het vasthouden van vocht, waardoor de enkels of handen zwellen of men een opgeblazen gevoel krijgt.

• De aura gaat de hoofdpijn onmiddellijk vooraf. De aura wordt gekenmerkt door visuele verschijnselen (het zien van lichtflitsen, bewegende vlekken, mozaïekbeelden, verblindende zigzaglijnen of zelfs gezichtsuitval), spraakstoornissen (woorden of lettergrepen niet kunnen vinden), gevoelsstoornissen (tintelingen van de huid, de indruk hebben van verdoving), bewegingsstoornissen en/of algemene ziekteverschijnselen (onwel zijn, braken).

Migraine bij kinderen

• Migraine kan reeds beginnen vanaf de kinderleeftijd, maar gelukkig komt dit slechts zelden voor. Omdat kinderen vaak niet in staat zijn om de pijn goed te omschrijven, duurt het bij hen soms enige tijd voordat men besluit dat bepaalde klachten te maken hebben met migraine.

• Bovendien komt hoofdpijn bij kinderen vaak door leefgewoonten, stress en gedrag.

• Migraineaanvallen bij kinderen duren meestal minder lang dan bij volwassenen.

• De hoofdpijn situeert zich over het algemeen aan beide zijden van het hoofd. Pas op latere leeftijd zal deze zich aan één kant concentreren.

• Bij ruim de helft van de kinderen verdwijnen de aanvallen vanzelf rond de puberteit.

Voorkomen

Helaas is migraine niet te genezen. U kan enkel proberen om de aanvallen te voorkomen of te onderdrukken. Hiervoor is het belangrijk de uitlokkende factoren te zoeken. Wanneer u meer dan tweemaal per maand migraine hebt, houdt u best een hoofdpijndagboek bij. De notities maken het mogelijk om te achterhalen of de hoofdpijn wordt veroorzaakt door ongebruikelijke inspanningen, ongewone omstandigheden (verhuizing, begin vakantie), slaap- of eetgewoonten, geneesmiddelen of andere factoren. Noteer dag na dag:

• wat u hebt gegeten en gedaan;

• wanneer een migraineaanval begon;

• of er voortekenen waren;

• waar en hoe de pijn was;

• hoelang het duurde;

• hoe u de pijn bestreed;

• welk resultaat dit gaf.

Zodra u de uitlokkers kent, probeert u deze zoveel mogelijk te mijden of te beheersen. Een aantal ervan hebt u zelf niet in de hand, zoals het weer, bepaalde spanningen of hormonale factoren. In deze gevallen kunt u zichzelf bv. ontzien met ontspanningsoefeningen en door het rustiger aan te doen.

Zelfzorg

Efficiënte middelen bij een migraine-aanval kunnen verschillen van persoon tot persoon. U zal het voor uzelf moeten uitproberen.

Tips

• Ga liggen in een donkere, stille kamer.

• Neem bij de eerste tekenen van migraine een middel tegen het braken (bv. op basis van domperidon). Dit zorgt voor een vlotte opname van een pijnstiller.

• Neem een half uur later een pijnstiller in die in een voldoende hoge dosis wordt ingenomen (bv. voor volwassenen 1000 mg paracetamol of 1000 mg acetylsalicylzuur (Aspirine, enz.). Heeft zo’n pijnstiller onvoldoende effect, dan kan deze worden vervangen door 600 mg ibuprofen.

• Geef kinderen jonger dan twaalf jaar een pijnstiller op basis van paracetamol, aangepast aan de leeftijd.

• Lees altijd aandachtig de bijsluiter voordat u een geneesmiddel inneemt. Ga vooral na of er geen tegenindicaties vermeld staan.

• Slik nooit dagelijks pijnstillers. Ze kunnen bijwerkingen geven en de hoofdpijn verergeren of zelfs veroorzaken.

Wanneer naar de arts?

• Meestal volstaat zelfzorg niet en moet u uw arts raadplegen om passende medicatie te vinden. Er zijn verschillende nieuwe geneesmiddelen op de markt, die vaak vrij efficiënt zijn. In de zoektocht naar het middel dat u het beste resultaat en de minste bijwerkingen geeft, hebt u zelf een belangrijke inbreng. Evalueer daarom steeds de voorgeschreven behandelingen met uw arts.

• Om aanvallen te voorkomen, kan uw arts u een onderhoudsbehandeling met een geneesmiddel voorstellen wanneer u meer dan twee migraineaanvallen per maand hebt of als het voordeel van minder aanvallen groter is dan het nadeel van het geneesmiddel. Bij de helft van de patiënten leidt zo’n profylactische behandeling effectief tot een daling van het aantal aanvallen.