De nieren filteren 24 uur per dag het bloed. Zij verwijderen overtollig vocht en afvalproducten uit ons lichaam. Dit gebeurt onder de vorm van urine. De nieren staan ook in voor het in stand houden van het evenwicht van een aantal stoffen in ons lichaam zoals kalium en zout en zij produceren een hormoon dat het beenmerg stimuleert tot de aanmaak van rode bloedcellen. Bovendien activeren de nieren vitamine D, dat onontbeerlijk is voor de opbouw van de beenderen en spelen zij een rol in de regeling van de bloeddruk.

 Van nierinsufficiëntie (nierfalen) spreekt men als er sprake is van onvoldoende werking van de nier. Daarbij kan de onderliggende oorzaak van verschillende aard zijn. Wanneer de werking van de nieren geheel of gedeeltelijk uitvalt, ontstaat een ophoping van afvalproducten van de stofwisseling en van overtollige of schadelijke opgenomen stoffen.

 

Naar de stof, die het eerst als maat voor de nierwerking is gebruikt, het ureum, noemt men uitval van de nierfunctie ook nog wel uremie. Dit neemt niet weg dat andere afvalstoffen, zoals creatinine of kalium, soms eveneens ernstige stoornissen in het lichaam kunnen veroorzaken, indien zij in onvoldoende mate worden afgevoerd.

 

Ontregeling van de vochthuishouding leidt meestal tot overlading van het lichaam met water en zout. De hierdoor veroorzaakte stijging van de bloeddruk is een belangrijk onderdeel van het ziektebeeld van de nierinsufficiëntie.
De voornaamste verschijnselen van de nierinsufficiëntie zijn de klinische en scheikundige verschijnselen van uremie (aanwezigheid van een hoog gehalte aan ureum in het bloed), verhoogde bloeddruk en bloedarmoede.

Acuut nierfalen

Prerenaal acuut nierfalen wordt gekarakteriseerd door onvoldoende bloedcirculatie (perfusie) naar de nieren toe, waardoor deze niet meer in staat zijn om het bloed voldoende te zuiveren. Veel patiënten met Prerenaal acuut nierfalen zijn erg ziek en kunnen in shock verkeren (te lage bloeddruk).
Meestal is er ook nog een slechte perfusie naar de andere organen toe, waardoor meerdere organen het kunnen laten afweten.

Oorzaken

Enkele van de meest voorkomende oorzaken van prerenaal acuut nierfalen is uitdroging, hartfalen, sepsis en veel bloedverlies.
Prerenaal acuut nierfalen is verbonden met een reeks van vooraf bestaande medische condities zoals atherosclerose, die de bloedstroom beperkt. Uitdroging ten gevolge van drastische vermindering van vochtinname of overdreven gebruik van diuretici (vochtafdrijvers) is ook één van de hoofdoorzaken van prerenaal acuut nierfalen. Veel mensen met erge hartcondities worden lichtjes gedehydrateerd gehouden met vochtafdrijvers om vochtophoping in de longen tegen te gaan, en ze hebben soms ook een mindere bloeddoorvoer (onderperfusie) naar de nieren toe.

Risico factoren

• Atherosclerose
• Bloedverlies
• Chronische leverziekte
• Hartkwalen

Symptomen

Symptomen van prerenaal acuut nierfalen zijn onder andere:

• Duizeligheid
• Droge mond
• Lage bloeddruk (hypotensie)
• Snelle hartslag
• Dorst
• Gewichtsverlies

De hoeveelheid geproduceerde urine is meestal laag bij personen met prerenaal acuut nierfalen. De patiënt kan ook hart- of leverkwaal symptomen vertonen.

Complicaties

Veel patiënten met prerenaal acuut nierfalen zeer erg ziek en moeten in een intensive care unit opgenomen worden. Ze kunnen lijden aan erge infecties zoals virale hepatitis. Verminderde perfusie kan een plots orgaanfalen inluiden, zoals hart- of leverfalen.

Symptomen van een hartfalen zijn o.a.:

• Dyspnoe (kortademigheid)
• Vochtophoping en zwelling

Symptomen van leverfalen zijn o.a.:

• Verwardheid, desoriëntereing, bedwelming
• Zoete, ammionak geur

Chronische insufficiëntie
De langdurige of chronische stoornissen in de nierwerking ontwikkelen zich vaak geleidelijk, soms over een periode van maanden of jaren. De belangrijkste oorzaken zijn van immunologische aard, zoals dat het geval is bij de glomerulonefritis. De aandoening kan ook van infectieuze aard zijn, zoals een ontsteking die zich uitbreidt vanuit de nierkelken en de nierbuisjes (pyelonefritis).

Daarnaast kunnen er bepaalde erfelijke aandoeningen bestaan zoals de nier met holten of cysten (cystenier) die met vocht of met etter gevuld zijn, aangeboren afwijkingen zoals een slecht aangelegde nier (hypoplastische nier) en afwijkingen aan of in de urinewegen.