Vooral jonge kinderen krijgen gemakkelijk een ooronsteking. Bij hen is de buis van Eustachius namelijk nog kort en smal, zodat deze door het gezwollen slijmvlies vrij snel verstopt raakt. Kinderen die borstvoeding hebben gekregen zijn minder gevoelig voor de aandoening en krijgen er minder mee te maken.

Wat is een acute middenoorontsteking?

• Het middenoor is een steriele holte die net achter het trommelvlies ligt. Dat er zich daar in principe geen bacteriën en virussen kunnen nestelen, is te danken aan de buis van Eustachius. Die verbindt het middenoor met de neus- en keelholte en zorgt er ook voor dat ziektekiemen meteen uit de holte worden afgevoerd. 
• Een acute middenoorontsteking treedt vooral op als nasleep van een verkoudheidwanneer het slijmvlies van de buis van Eustachius door een verkoudheid gezwollen is en ziektekiemen hierdoor het middenoor niet meer kunnen verlaten. Bacteriën en virussen stapelen zich daar op, waardoor de holte ontsteekt en er etter wordt gevormd. Door de ophoping van ziektekiemen en ontstekingsvocht, stijgt de druk in het middenoor en gaat het trommelvlies bol staan.      

Symptomen

• Soms gaat de ontsteking ongemerkt voorbij, maar dit is eerder uitzonderlijk. 
• Over het algemeen ontstaat er plotseling een vol of drukkend gevoel in de oren, dat heel pijnlijk kan zijn. 
• Vaak gaat de ontsteking gepaard met koorts en een algeheel gevoel van ziek zijn. 
• Jonge kinderen huilen dan vaak, hebben weinig zin om te drinken, gaan braken, slapen onrustig, zijn prikkelbaar en hebben soms ook buikpijn en diarree. 
• Door de vochtophoping in het middenoor is het bovendien mogelijk dat ze minder goed horen. 
• Typisch is ook dat heel wat kinderen vaak wrijven aan het oortje waarin de ontsteking zit. 
  

Complicaties

• Een loopoor ontstaat als het trommelvlies scheurt als gevolg van de druk in het middenoor. Hierdoor vloeit er etter - soms met wat bloed erbij - uit het oor. Dit is niet verontrustend. Over het algemeen stopt dit na een dag of tien en groeit het scheurtje binnen enkele weken dicht. 
• Bij een slijmoor blijft er ontstekingsvocht achter het trommelvlies zitten, terwijl de ontsteking zelf genezen is. Ook deze complicatie gaat meestal vanzelf over.
• In zeldzame gevallen kan een middenoorontsteking leiden tot een ontsteking van het been achter het oor of zich zelfs uitbreiden naar de hersenen.
  

Wanneer naar de arts?

Omdat een acute middenoorontsteking over het algemeen spontaan geneest, is het niet nodig om een arts te consulteren. 
Vraag doktersadvies als:

• de klachten bij een baby jonger dan zes maanden na één dag niet verdwenen zijn;
• de baby geen zin heeft om te drinken of erg ziek is;
• de klachten bij een ouder kind na drie dagen niet verminderd zijn;
• een kind voor de derde keer binnen een jaar een oorontsteking heeft;
• een kind steeds zieker wordt of als er andere klachten optreden (bv. nekstijfheid);
• als een kind lijdt aan een chronische risicoziekte (bv. een gespleten gehemelte of het syndroom van Down) of een verminderde weerstand heeft.      

Behandeling

• Omdat het lichaam in staat is om zelf de infectie te overwinnen, geneest het merendeel van de ontstekingen spontaan. Na een dag of twee vermindert de pijn en zakt de koorts. Acht dagen later zijn over het algemeen alle klachten verdwenen. 
• Het gebruik van antibiotica is dan ook overbodig. Deze kunnen de genezing hoogstens enkele uren versnellen, de pijn slechts in beperkte mate verminderen en complicaties (bv. hersenvliesontsteking of meningitis) niet voorkomen. 
• Bovendien hebben antibiotica geen preventief nut, want ze kunnen niet voorkomen dat een kind een nieuwe infectie oploopt. 
• Bij onnodig gebruik doen antibiotica zelfs meer kwaad dan goed. Ze verhinderen namelijk dat het lichaam een natuurlijke weerstand opbouwt en kunnen bijwerkingen veroorzaken, zoals diarree, huiduitslag of allergische reacties. Een overmatig gebruik van antibiotica bevordert tevens het ontstaan van resistente bacteriën, waardoor geneesmiddelen op termijn hun effect verliezen. 
• Antibiotica zijn nuttig bij complicaties of als het afweersysteem van het lichaam minder goed functioneert en het de infectie onvoldoende kan overwinnen. Ook voor kinderen die gemakkelijker vatbaar zijn voor infecties (bv. met een gespleten gehemelte of het syndroom van Down) kunnen antibiotica aanbevolen zijn. Soms krijgen ook baby’s jonger dan zes maanden antibiotica voorgeschreven, omdat het risico voor complicaties bij hen iets groter is. Strikt genomen, is dit echter niet noodzakelijk. 
  

Zelfzorg

• Verzacht de soms hevige oorpijn eventueel met een geneesmiddel op basis van paracetamol, uiteraard in een dosis die is aangepast aan de leeftijd. De juiste dosering staat op de bijsluiter. Vraag aan uw arts of apotheker of er een generisch geneesmiddel beschikbaar is.
• Verlicht een oorontsteking die het gevolg is van een neusverkoudheid met neusdruppels, fysiologisch serum of het inademen van warme waterdamp. Ze versnellen de genezing niet, maar kunnen ervoor zorgen dat het kind zich iets beter voelt. Hou er echter wel rekening mee dat ontzwellende neusdruppels op basis van xylometazoline pas mogen worden toegediend bij kinderen ouder dan twee jaar. En om te stomen moet een kind minstens zes jaar oud zijn. 
• Gebruik geen oordruppels, slijmoplossers en ontzwellende middelen die via de mond moeten worden ingenomen. Sommige middelen kunnen allergische reacties veroorzaken, van andere is de doeltreffendheid niet aangetoond.
• Laat baby’s en peuters die braken, koorts of diarree hebben, voldoende drinken om uitdroging te voorkomen. 
• Hou kinderen met een acute middenoorontsteking niet persé binnen. Ze mogen zelfs douchen en zwemmen. Maar duiken of het hoofd veel onder het wateroppervlak houden, kunnen ze beter niet doen.