Alhoewel de voorbije jaren al heel wat werd verwezenlijkt, blijkt de Belgische wetgeving over roken nog altijd ondoeltreffend. We vatten hier samen wat er is aan wetgeving.

 

Roken in openbare gebouwen, inclusief de horeca

Het KB van 13 december 2005 behandelt het roken in alle openbare plaatsen met inbegrip van de horeca. Volgens dit KB is het verboden te roken in een gesloten plaats toegankelijk voor het publiek. Een gesloten plaats toegankelijk voor het publiek wordt omschreven als een plaats door wanden afgesloten van de omgeving en voorzien van een plafond; waarvan de toegang niet beperkt is tot de gezinssfeer.

 

Het rookverbod geldt dus voor elke dienstverlening aan het publiek en de onthaalruimtes, voor kapsalons, winkels, gebouwen voor culturele evenementen, sportinfrastructuur, in het onderwijs en opleiding, de vormingssector, de verzorgingssector, ziekenhuizen, onthaalruimtes in hotels, enz. Aan de ingang van elke openbare plaats moeten rookverbodstekens worden aangebracht conform met het model goedgekeurd door de minister van Volksgezondheid.

 

Sinds 1 januari 2007 geldt er in de restaurants een rookverbod. Voor drankgelegenheden blijft de huidige regeling voorlopig nog bestaan. Er is dus geen rookverbod in drankgelegenheden met een oppervlakte van minder dan 50 m2. In drankgelegenheden met een oppervlakte van meer dan 50 m2 volstaat het volgens de wetgever dan weer om ventilatiesystemen, gescheiden rokerszones (minder dan de helft van de totale oppervlakte van de plaats waar er geconsumeerd wordt) en tekens aan te brengen die aan tonen dat het een instelling betreft waar gerookt wordt. Volgens het KB is een drankgelegenheid een 'plaats waar dranken met ethylalcohol voor onmiddellijke consumptie aan het publiek mogen worden aangeboden zonder samen te gaan met bereide maaltijden'. Onder deze omschrijving vallen cafés, bars, dancings enz.

Maar voor drankgelegenhheden gesitueerd in een gesloten plaats die toegankelijk is voor het publiek en die niet afgesloten is van de hoofdruimte door wanden en een plafond (bv cafetaria's in ziekenhuizen, culturele centra etc.) en voor drankgelegenheden in een sportruimte geldt een totaal rookverbod.

 

Bevoegdheden :

• Eetwareninspectie van het ministerie van Volksgezondheid en Leefmilieu: Controle en vaststelling van inbreuken (o.a. opstellen van het proces-verbaal)

• Politie: Controle en vaststelling van inbreuken (o.a. opstellen van het proces-verbaal)

• Beheerders van de instellingen: Wetgeving naleven, ruimtes goed inrichten en de beperkingen aangeven aan het publiek.
  Toezicht houden is niet wettelijk verplicht, wel het uitdrukkelijk vragen aan het publiek om het verbod na te leven.

• Vlaams niveau: Inspecties van instellingen en organisaties kunnen de naleving van de wet bepleiten bij de beheerders.

Klachten:

Federale Overheidsdienst Volksgezondheid: tel. 02/524.74.50

 

Roken op het werk

Sinds 1 januari 2006 heeft elke werknemer recht op een rookvrije werkruimte. Het KB van 19 januari 2005 over de bescherming van werknemers tegen tabaksrook vervangt het oude principe van 'hoffelijkheid' door 'het recht op werkruimten en sociale voorzieningen, vrij van tabaksrook, voor elke werknemer met ingang van 1 januari 2006'. Dit recht wordt logischerwijs aangevuld door 'een rookverbod in al deze ruimten (de kantoren, de gangen, de refters, de vergaderzalen, de toiletten, de ontvangstruimten, de dienstwagens,...)'.

 

Werkgevers kunnen, na overleg met het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk, werknemers de gelegenheid bieden te roken in een apart lokaal.

 

Het KB geldt niet voor horecazaken, werkzaamheden in openlucht en privéwoningen.

 

Controlebevoegdheid :

• Werkgever: moet nu een beleid voeren gericht op de beperking van het tabaksgebruik.

• Technische inspectie (deel van de Administratie van de arbeidsveiligheid): controle en vaststelling van de inbreuken

• Vlaams niveau: inspecties van instellingen en organisaties kunnen de naleving van de wet bepleiten bij de beheerders.

Klachten

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid: tel. 02/233.41.11.

 

Roken op school

Sinds 1 september 2008 is in alle Vlaamse scholen een totaal rookverbod van kracht voor leerlingen, personeel en ouders. De bestaande wetgeving (het KB van 13 december 2005) verbood al het roken in gesloten plaatsen toegankelijk voor leerlingen. Ze beschermde kinderen en jongeren wel tegen de gevolgen van gedwongen meeroken, maar ze liet tegelijk toe dat er nog gerookt werd in de niet gesloten ruimtes. Dat is nu dus veranderd. Alle buitenruimtes van de school (speelplein, parkeerplaats, …) zijn nu ook rookvrij. Een aparte rookkamer voor leraren mag niet meer. Ook tijdens één- of meerdaagse uitstappen kan roken niet langer.

 

Het rookverbod geldt van 6.30u. tot 18.30u. Leraren die toch willen roken, zullen tot na hun dagtaak moeten wachten óf de schoolgebouwen moeten verlaten.

 

Klachten

tegen overtreders van het rookverbod van 1 september worden bij de directie van de instelling ingediend. Met klachten over het rookbeleid van de instelling kunt u bij de inrichtende macht van de instelling of bij de onderwijsinspectie terecht.

 

Roken in het openbaar vervoer

Het KB van 15 september 1976 over het openbaar vervoer verbiedt het roken in trams, bussen, metro en premetro evenals in de stations van de metro en de premetro. Noch de passagiers, noch de personeelsleden mogen roken in de voertuigen, ook niet wanneer deze stilstaan of parkeren. In treinen van de NMBS is het roken sinds 1 januari 2004 niet meer toegelaten door een intern reglement van de NMBS zelf.