Wie zijn leven lang rookt, heeft 50% kans vroegtijdig te overlijden aan een aandoening veroorzaakt door dat roken.

 

Ziekte en dood

Wie zijn leven lang rookt, heeft 50% kans vroegtijdig te overlijden aan een aandoening veroorzaakt door dat roken. En dat 'vroegtijdig' betekent dat een roker gemiddeld 10 jaar vroeger dan de gemiddelde levensverwachting sterft (bron: R. Doll, R. Peto, J. Boreham, and I. Sutherland .BMJ 2004; 328: 1519).

Tabaksgebruik is de grootste vermijdbare oorzaak van kanker. Het gebruik van tabak in gelijk welke vorm veroorzaakt 30 procent van alle kankerdoden in de ontwikkelde landen en een stijgend aantal doden in ontwikkelingslanden.

In 2006 stierven stierven wereldwijd 5 miljoen mensen aan kankers veroorzaakt door tabak. De voorbije 30 jaar is het aantal longkankers verdubbeld. Acht op de tien longkankers worden veroorzaakt door roken. Mocht de tabaksconsumptie nu worden beperkt, dan zouden tegen 2050 meer dan 150 miljoen vroegtijdige sterftes worden vermeden (bron: UICC World Cancer Campaign, fast facts about cancer, 2008).

Tabaksgerelateerde sterfte in Vlaanderen.

Één op vier mannelijke 35-plussers stierf in 2006 als gevolg van roken: het gaat om meer dan 7.000 sterfgevallen. Bij vrouwen kunnen 1.579 sterfgevallen of 6% van de sterfte door ziekten worden toegeschreven aan het roken. De tabaksgerelateerde sterfte bij mannen vertoont wel een duidelijk dalende trend terwijl ze bij vrouwen juist stijgt.

Longkanker

Longkanker is nog altijd de belangrijkste doodsoorzaak in Vlaanderen die door primaire preventie (namelijk niet roken) kan vermeden worden (bron: Vlaams Agentschap Zorg & Gezondheid Vlaams Gewest 2006).Wie rookt, heeft 20 keer meer risico op longkanker dan wie niet rookt. Dit risico wordt trouwens beïnvloed door:

- het aantal sigaretten dat u per dag rookt;

- hoelang u rookt;

- hoe diep u inhaleert.

Let wel, ook als u zelf niet rookt, maar zeer vaak in een rokerige omgeving bent en dus passief meerookt, hebt u een sterk verhoogde kans op longkanker.2.754 van de in totaal 2.973 longkankersterftes bij mannen in Vlaanderen in 2006, ofwel 92,6%, kan aan tabak worden toegeschreven.

Bij vrouwen gaat het om 506 van de 772 sterftes, of 65,5%.In de periode 1994-2004 daalde de longkankersterfte bij mannen, terwijl ze bij vrouwen steeg. Toch blijven de sterftecijfers bij mannen ongeveer 6 keer zo hoog als bij vrouwen. Dit verschil tussen mannen en vrouwen is statistisch significant. In vergelijking met andere kankers, sterven mannen en vrouwen op jongere leeftijd aan longkanker, nl. al vanaf 35 jaar. Uit de leeftijdsspecifieke cijfers blijkt dat de longkankersterfte bij mannen veel hoger ligt dan bij vrouwen, op bijna elke leeftijd. De sterftecijfers van jongere vrouwen (tot 49 jaar) komen wel steeds dichter bij die van jongere mannen (tot 49 jaar) te liggen:

•In 1991 stierven mannen tussen 40 en 49 jaar nog 5 keer zo vaak door longkanker als vrouwen van dezelfde leeftijd.

•In 1994 stierven mannelijke veertigers 3 keer zo vaak door longkanker als vrouwelijke veertigers.

•In 1999 en 2004 stierven mannen in de 40 nog 2 keer zo veel door longkanker als vrouwen van dezelfde leeftijd.

De sterfte door longkanker (trachea, bronchi en longen) in de periode 1994-2004 kende voor mannen en vrouwen niet hetzelfde verloop:

•De longkankersterfte bij mannen daalde jaarlijks gemiddeld met 3,7 per 100.000 inwoners..

•Bij vrouwen is er geen statistisch significante lineaire trend vast te stellen, maar de sterfte lijkt de voorbije jaren te stijgen..

Longkankersterfte daalt maar niet bij vrouwen, gebaseerd op alle sterftecertificaten, Vlaams Gewest 1994-2004).

De kans om longkanker te overleven is klein en is vooral gerelateerd aan de uitgebreidheid van de ziekte. In 2004 was in Vlaanderen longkanker de tweede meest voorkomende kanker bij mannen (na prostaatkanker), bij vrouwen neemt longkanker de vierde plaats in na borstkanker, dikkedarmkanker en baarmoederlichaamkanker. Bij het mannelijke geslacht vertegenwoordigen de longkankers ongeveer 17% van alle kankers, terwijl ze bij het vrouwelijk geslacht ongeveer 6% van alle kankers uitmaken (bron: Stichting Kankerregister, 2004).