Kinderen die nog maar weinig in contact zijn gekomen met die virussen, zullen meer verkoudheden oplopen dan volwassenen. Acht of meer per jaar zijn normaal bij hen. Volwassenen hebben meestal met slechts drie tot vier verkoudheden per jaar te maken.

Wat?

Een verkoudheid is een ontsteking van de bovenste luchtwegen, veroorzaakt door een virus. Wetenschappers ontdekten reeds meer dan tweehonderd verschillende virusstammen, die een verkoudheid kunnen uitlokken.

Besmetting

• Tijdens het praten, hoesten of niezen, verspreiden we wolkjes microscopisch kleine speekseldruppeltjes. Door het inademen van rondzwevende druppeltjes waarin virussen schuilen, kunt u zich een verkoudheid op de hals halen. Ook iemand de hand schudden die net zijn neus heeft gesnoten of in zijn hand heeft gehoest, kan u een besmetting opleveren.
•  De verspreiding van de virussen gebeurt het snelst in afgesloten ruimtes waar mensen samen zitten. Daarom zijn er ’s winters meer verkoudheden, duiken ze in andere seizoenen meestal op na een bus- of vliegtuigreis en zijn kinderen vaak verkouden bij de start van een nieuw schooljaar. 
• Vele mensen zijn ervan overtuigd dat natte haren, koude, tocht en vocht een verkoudheid veroorzaken. Dat is niet juist. Koude en vocht kunnen enkel de slijmvliezen prikkelen of gevoeliger maken. In het eerste geval kan dat leiden tot een niesbui of tijdelijke loopneus, wat niets met een verkoudheid te maken heeft. In het tweede geval bent u vatbaarder voor een infectie maar dat volstaat niet om een verkoudheid op te doen. U maakt trouwens ook meer kans op een besmetting als uw weerstand verminderd is, bijvoorbeeld door oververmoeidheid of stress. 
  

Klachten

• Twee tot drie dagen na de besmetting duiken de symptomen op: gezwollen slijmvliezen die een overvloed aan slijm produceren, een loopneus of verstopte neus en hoestbuien. 
• Daarnaast kunnen ook een kriebelende of pijnlijke keel, niesbuien, lichte hoofdpijn en een ontsteking van de stembanden - met heesheid als gevolg - de kop opsteken. 
• Doorgaans treedt geen koorts op. Enkel bij kinderen jonger dan drie jaar kan de temperatuur stijgen tot ongeveer 38,5° C. 
• Soms kan een verkoudheid een bacteriële bijbesmetting teweegbrengen in de keel, het middenoor of de luchtpijp. Pijn op die plaatsen en koorts zijn daarvan duidelijke signalen. 
• Een bezoek aan de arts is slechts nodig bij hoge koorts, ernstige benauwdheid of sufheid of als de symptomen van een verkoudheid meer dan tien dagen aanhouden. 
• Gele of groene slijmen zijn op zich geen reden om een arts te consulteren indien u geen andere gezondheidsproblemen hebt.
  

Geen griep

Mensen met een zware verkoudheid denken dikwijls dat ze griep hebben. Sommigen trekken hierdoor zelfs het nut van het griepvaccin in twijfel. Ten onrechte, want verkoudheden en griep zijn totaal verschillende aandoeningen. Vooreerst wordt griep niet veroorzaakt door een verkoudheidsvirus maar door het influenzavirus. Dat is meteen de reden waarom ingeënte personen wel degelijk verkouden kunnen worden. Want het griepvaccin beschermt enkel tegen het influenzavirus. 
In tegenstelling tot een verkoudheid, is er bij griep meestal snel opkomende hoge koorts en een flink ziektegevoel. Ten slotte hebben chronisch zieken en 65-plussers bij griep meer kans op ernstige verwikkelingen zoals een longontsteking. Verkoudheden daarentegen zijn veel onschuldiger.

Besmetting voorkomen

• Een verkoudheid is een vervelende maar onschuldige aandoening. Meestal gaat de kwaal na enkele dagen over. In afwachting kunt u enkel proberen de symptomen te verlichten. 
  Het is quasi onmogelijk een verkoudheid te voorkomen.
• U kunt alleen maar de kans op de aandoening verminderen door uit de buurt van verkouden personen te blijven en hen zo weinig mogelijk de hand te schudden.
• Bent u zelf verkouden, doet u er goed aan bij het niezen en hoesten de hand voor de mond te houden. Dat kan de verspreiding van de virussen enigszins tegengaan.
• Hiertoe is het ook aangewezen na het niezen of hoesten de handen te wassen, gebruikte zakdoeken niet te laten rondslingeren en binnenruimtes voldoende te ventileren. 
  

Uitzieken

Bij een verkoudheid is uitzieken de boodschap. Het gebruik van antibiotica heeft geen enkel nut. Een goede lichamelijke weerstand en een dito conditie kunnen wel de klachten verminderen en de aandoening sneller doen overgaan. Gezonde en gevarieerde voeding, voldoende beweging, een goede nachtrust en niet roken zijn de basisprincipes om een optimale weerstand te verkrijgen.
Gaat de verkoudheid gepaard met een hoest, raden we het gebruik van hoestremmende siropen en slijmverdunners af. Net als de verkoudheid, gaat ook een hoest meestal vanzelf over.

Zelfzorgtips

• Neem een geneesmiddel op basis van paracetamol indien u een pijnstiller nodig hebt. Respecteer steeds de dosering, vermeld op de bijsluiter.
• Geef kinderen nooit pijnstillers met acetylsalicylzuur. 
• Spoel een loopneus bij kinderen regelmatig met een zoutwateroplossing. Hiertoe druppelt u de vloeistof met een pipet in de neus. Het product kunt u zelf bereiden door een afgestreken theelepel zout op te lossen in een bierglas lauw water. Maak elke dag een nieuwe oplossing.
• Gebruik neusdruppels op basis van xylometazoline slechts gedurende een korte periode. Ze helpen tegen een verstopte neus maar mogen enkel worden toegediend bij volwassenen en oudere kinderen. En dit hoogstens driemaal per dag gedurende maximaal vijf dagen. 
• Snuit de neus niet te hard. Vaak en krachtig snuiten prikkelt immers het slijmvlies en zorgt ervoor dat besmet slijm in de voorhoofdsholten en oren terechtkomt.
• Gebruik liever geen hoestremmende siropen en slijmverdunners. Hun werking werd bij een verkoudheid nooit sluitend bewezen. Bestrijd een slijmhoest niet. Het is een verdedigingsmechanisme van het lichaam. Hoest verdwijnt meestal na een week vanzelf. Vaak kleine hoeveelheden drinken kan verlichting geven.
• Eet groenten en fruit in de plaats van vitamine C te slikken. Het is immers niet bewezen dat vitamine C een verkoudheid helpt te voorkomen of te genezen. Bovendien kan het overvloedige gebruik van chemisch bereide vitaminen en mineralen een negatieve weerslag hebben op de gezondheid (bv. verstoring van natuurlijke evenwichten, bijwerkingen). Natuurlijke vitaminen en mineralen uit groenten en fruit genieten de voorkeur. 
• Drink regelmatig of zuig op een snoepje. Het verlicht het brandende gevoel in de keel. Gebruik geen menthol, kamfer, kamille of andere producten bij het stomen. Ze prikkelen de slijmvliezen te hevig en kunnen bijwerkingen veroorzaken. Het is trouwens niet aangetoond dat het inademen van warme dampen effect heeft op een verkoudheid. Voor kinderen jonger dan zes jaar wordt het zelfs afgeraden. De stoom kan te heet zijn en producten kunnen bij kinderen jonger dan twee jaar leiden tot ernstige benauwdheid.