Gevolgen bij zwangerschap

Risico's voor de moeder

Dat roken problemen oplevert voor uw ongeboren kind, leest u verder. Maar wist u dat u als zwangere vrouw ook zelf meer gezondheidsrisico's loopt?

• Buitenbaarmoederlijke zwangerschap
  U hebt meer kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap, wat dan weer kan leiden tot onvruchtbaarheid. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kan ook uw eigen leven in gevaar brengen (Bron:Chow, Daling, Weis & Voigt, 1988).

• Kans op bloedingen
  Wie rookt tijdens haar zwangerschap, heeft meer kans op bloedingen, ook tijdens de latere maanden van de zwangerschap.

• Misselijkheid
  Zwangere vrouwen die roken hebben 20% meer kans om regelmatig misselijk te zijn in de eerste helft van hun zwangerschap en 66% meer kans in de tweede helft van de zwangerschap (Bron: Slattery, 1997).

• Infecties aan de urinewegen
  Rokende zwangere vrouwen hebben meer kans op urinaire infecties.

Ook het zwanger worden zelf ondervindt gevolgen van het roken

• Onvruchtbaarheid
  Vrouwen die roken zijn 3 maal minder vruchtbaar dan vrouwen die wel roken. Bij rokende vrouwen worden immers minder eicellen geproduceerd en is er meer kans op een miskraam (bron: Stein, 1996).

• Moeilijkere in-vitrofertilisatie
  Rokende vrouwen hebben meer tijd nodig om via in-vitrofertilisatie zwanger te geraken.

• Typisch mannelijke problemen
  Bij rokende mannen worden meer afwijkingen in het sperma vastgesteld, en is de kans op impotentie ook groter dan bij niet-rokende mannen.

Risico's voor de foetus

Als u als vrouw tijdens de zwangerschap rookt of vaak in een rokerige omgeving verblijft, rookt de foetus sowieso mee. Er is dan een zwaar verhoogde kans op:

• Een miskraam
  Bij rokende moeders is het risico op een late miskraam ook groter. Ze hebben vaker last van bloedingen, het loskomen van de placenta en het vroegtijdig breken van de vliezen (bron: Slattery, 1997; ACOG, 1990; Scoth, 1998).

• Een laag geboortegewicht
  Door het roken krijgt de foetus te veel koolstofmonoxide binnen en te weinig zuurstof. Hierdoor stijgt het hemoglobineniveau, wat de groei afremt en de verdere ontwikkeling van het kind eveneens zal beïnvloeden (Bron: Eskenazi & Castorina, 1999). De baby heeft doorgaans een lager geboortegewicht (ongeveer 200 g minder), zodat er ook meer kans is dat de baby lichter weegt dan het minimumgewicht. Dit verhoogt op zijn beurt de kans dat de foetus of baby sterft tussen de 28ste week zwangerschap en de 1ste week na de geboorte(bron:Hakansson, Lendahls & Petersson, 1999; US Department of Health and Human Services, 1989 en 1994).

• Als u stopt met roken zodra u zwanger wordt, dan zal het geboortegewicht van uw baby net zo evolueren als dat van een niet-rokende moeder (Bron: U.S. Department of Health and Human Services, 1990); beter nog is te stoppen op het moment dat u een zwangerschapswens heeft. (sommige vrouwen stoppen al een tijdje met de pil voor ze echt zwanger willen worden en schakelen even over op een condoom, om al die hormonen uit hun bloed te krijgen; dit doen ze het best ook met de sigaret).

• Een premature geboorte
  Baby's van rokende moeders lopen het risico te vroeg geboren te worden (bron: Hakansson, Lendahls & Petersson, 1999).

Risico's voor de baby

Ook na de zwangerschap hebben de kinderen er last van als u rookt. Er is dan een zwaar verhoogde kans:

• Op een tragere ontwikkeling
  De baby heeft doorgaans een lager geboortegewicht (ongeveer 200 g minder), zodat er ook meer kans is dat de baby lichter weegt dan het minimumgewicht.
  De kinderen kunnen ook later in hun ontwikkeling zowel fysiek als mentaal achterstaan op hun leeftijdsgenootjes (Bron: Lawrence 1999; Lang, 1999). Zo zijn ze vaak kleiner, vertonen ze meer gedragsproblemen zoals hyperactiviteit en presteren ze minder goed op schoolse vakken zoals leestests (Bron: US Department of Health and Human Services, 1989).

• Op een slechtere zuigreflex
  Baby’s van rokende moeders zijn rustelozer en zuigen minder sterk.

• Op wiegendood
  Het risico op wiegendood vergroot aanzienlijk bij baby"s van rokende ouders (Bron Mitchel, Ford, Steward et al., 1996; Escriba & Colomer, 1996; Cortinovis, Conter, Lanfranco, Sala & Milani, 1998).

Rookgedrag	Kans op wiegendood vergeleken met een niet-rokende omgeving
Moeder rookt al van vóór de zwangerschap	5,1 x grotere kans op wiegendood
Moeder rookt sinds de zwangerschap	4,8 x grotere kans op wiegendood
Moeder rookt na de zwangerschap	5,2 x grotere kans op wiegendood
Iemand anders in het gezin rookt	3 x grotere kans op wiegendood

 

• Dat het kind later ook zal roken
  Moedermelk van rokende moeders bevat nicotine, waardoor de baby went aan deze stof. Bij het roken van zijn eerste sigaret op latere leeftijd zal het kind die moedersmaak terugvinden en veeleer geneigd zijn te blijven roken (bron: Kind en gezin).

• Op gezondheidsproblemen
  Kinderen van rokende ouders hebben 2 tot 3 keer zoveel kans op bronchitis, longontstekingen en astma-aanvallen, vaker last van oorontstekingen en meer kans op hart- en vaatziekten en kanker. Bovendien is een kind dat in een rokerige woning opgroeit, een passieve roker, die in feite alle mogelijke aandoeningen kan oplopen waar een actieve roker mee geconfronteerd wordt.

Het belang van de rokende partner

Het rookgedrag van de partner kwam hierboven niet vaak aan bod, maar zijn rol kan nochtans niet onderschat worden, om meerdere redenen:

• Zijn vrouw en kind roken passief mee

• Als de partner blijft roken, dan rookt de vrouw doorgaans passief mee, en door haar ook de foetus. Alle bovenstaande opmerkingen gelden dan net zo goed.

• Hij demotiveert de vrouw als die wil stoppen met roken

• Wanneer de man blijft roken, heeft de vrouw het moeilijker zelf ook te stoppen of zal ze sneller herbeginnen.

De hulp van de partner is dan ook zeer belangrijk. Meer nog, de man zou beter zelf zijn sigaret opzij leggen en de vrouw zo motiveren ook te stoppen.